Etap uruchamiania inwestycji

Należy pamiętać, że eksploatacja instalacji, powodującej:

• wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza,
• wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi,
• wytwarzanie odpadów,

jest dozwolona dopiero po uzyskaniu pozwolenia, jeżeli jest ono wymagane. Prowadzący instalację nowo zbudowaną lub zmienioną w istotny sposób, z której emisja wymaga pozwolenia, jest obowiązany do przeprowadzenia wstępnych pomiarów wielkości emisji z tej instalacji. prowadzący instalację - podmiot uprawniony na podstawie określonego tytułu prawnego (prawo własności, użytkowanie wieczyste, trwały zarząd, ograniczone prawo rzeczowe albo stosunek zobowiązaniowy) do władania instalacją w celu jej eksploatacji zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska emisja - wprowadzanie bezpośrednio lub pośrednio, w wyniku działalności człowieka, do powietrza, wody, gleby lub ziemi, substancji, lub energii takich jak: ciepło, hałas, wibracje lub pola elektromagnetyczne.

Obowiązek ten należy zrealizować najpóźniej w ciągu 14 dni od zakończenia rozruchu instalacji lub uruchomienia urządzenia, chyba że organ właściwy do wydania pozwolenia określił w pozwoleniu inny termin. W praktyce wskazane jest, o ile oczywiście to możliwe, wykonanie pomiarów już na etapie pisania wniosku o wydanie pozwolenia, można w ten sposób uniknąć sytuacji w której wartości zmierzone przekraczają te zawarte w pozwoleniu.

Organ ochrony środowiska może udzielić pozwolenia:

• zintegrowanego – obejmującego swoim zakresem wszystkie komponenty środowiska,
• na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza,
• wodnoprawnego,
• na wytwarzanie odpadów.

Pozwolenie zintegrowane

Pozwolenia zintegrowanego wymaga prowadzenie instalacji, której funkcjonowanie, ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej w niej działalności, może powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości. Instalacje podlegające obowiązkowi uzyskania pozwolenia zintegrowanego zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 lipca 2002 w sprawie instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz.U.2002.122.1055).

Wśród branż objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego wymienić można:

• instalacje energetyczne do spalania paliw o mocy nominalnej 50MWt,
• hutnictwo oraz przemysł metalurgiczny,
• przemysł mineralny,
• przemysł chemiczny,
• gospodarka odpadami,
• przemysł spożywczy,
• przemysł papierniczy i inne.

Instalacje wymagające posiadania pozwolenia zintegrowanego muszą spełniać wymogi tzw. Najlepszych Dostępnych Technik (Best Available Techniques - BAT). Najlepsza dostępna technika oznacza najbardziej efektywny oraz zaawansowany poziom rozwoju technologii i metod prowadzenia danej działalności, który umożliwia ich praktyczne zastosowanie w danej dziedzinie przemysłu, z uwzględnieniem warunków ekonomicznych i technicznych oraz rachunku kosztów inwestycyjnych i korzyści dla środowiska. Jej efektem powinno być eliminowanie emisji lub, jeżeli nie jest to praktycznie możliwe, ograniczanie emisji i wpływu na środowisko jako całość.

Emisja substancji do powietrza

Emisja substancji (gazów lub pyłów) do powietrza wymaga pozwolenia, za wyjątkiem przypadków wymienionych w stosownym rozporządzeniu Ministra środowiska (Dz.U.2004.283.2840), oraz instalacji wymienionych w rozporządzeniu Ministra środowiska w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza wymaga zgłoszenia (Dz.U.04.283.2839 ). Zwolnieni z obowiązku uregulowania swojego stanu prawnego w tym komponencie są jedynie użytkownicy eksploatujący wyłącznie instalacje:

• wentylacji grawitacyjnych,
• energetycznego spalania paliw o nominalnej mocy cieplnej poniżej 1 MW,
• do suszenia zboża lub innych płodów rolnych lub leśnych o wydajności do 30 ton/h,
• do przechowywania zboża, owoców lub warzyw, innych płodów rolnych lub leśnych w ilości do 50 ton,
• stosowane w gastronomii przystosowanej do obsługi mniej niż 500 osób.

Prócz wymienionych istnieje jeszcze kilka przypadków, wymagających jednak jednoczesnego spełnienia większej ilości szczegółowych warunków. Wszystkie inne instalacje, za pomocą których wprowadzane są do powietrza gazy lub pyły, wymagają stosownego pozwolenia lub co najmniej zgłoszenia. Wymogi formalne, w tym niezbędny zakres informacji zawieranych we wnioskach mających na celu uregulowanie stanu prawnego w tym komponencie, przedstawiono w ustawie Prawo ochrony środowiska.

Wytwarzanie odpadów

Wytwórca odpadów innych niż komunalne jest zobowiązany do:

• uzyskania decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami niebezpiecznymi,
• przedłożenia informacji o wytwarzanych odpadach oraz sposobach gospodarowania nimi,
• uzyskania pozwolenia na wytwarzanie odpadów.

O tym który z ww. wymienionych obowiązków należy spełnić decyduje kryterium ilości wytwarzanych odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne. Z obowiązków tych zwolnieni są jedynie wytwórcy odpadów niebezpiecznych w ilościach nie większych niż 100 kg/rok lub odpadów innych niż niebezpieczne w ilościach nie większych niż 5000 kg/rok. Klasyfikacji odpadów na niebezpieczne i inne niż niebezpieczne dokonuje się na podstawie katalogu odpadów, który został ogłoszony w rozporządzeniu Ministra środowiska (Dz.U.2001.112.1206). Prócz wytwarzania odpadów, stosowne regulacje wymagane są również w przypadku gromadzenia, transportu, odzysku i unieszkodliwiania odpadów. Wymogi formalne, w tym niezbędny zakres informacji zawieranych we wnioskach mających na celu uregulowanie stanu prawnego w tym komponencie, przedstawiono w Ustawie o odpadach.

Gospodarka wodno-ściekowa

Zagadnienia związane z gospodarką wodno-ściekową regulowane są w tzw. pozwoleniach wodnoprawnych. Pozwolenie wodnoprawne to dokument wydawany przez władze samorządowe (najczęściej starostę) zezwalający na szczególne korzystanie z wód i precyzyjnie określający zasady tego korzystania. Zasady uzyskiwania i wydawania pozwoleń reguluje ustawa z dn. 18 lipca 2001 Prawo wodne (Dz.U.05.239.2019). Pozwolenie wodnoprawne nie jest wymagane na:

• wykonywanie urządzeń wodnych do poboru wód podziemnych na potrzeby zwykłego korzystania z wód z ujęć o głębokości do 30 m;
• pobór wód powierzchniowych lub podziemnych w ilości nieprzekraczającej 5 m3/dobę;
• uprawianie żeglugi na śródlądowych drogach wodnych;
• holowanie oraz spław drewna;
• wydobywanie kamienia, żwiru, piasku, innych materiałów oraz wycinanie roślin w związku z utrzymywaniem wód, szlaków żeglownych oraz remontem urządzeń wodnych;
• wykonanie pilnych prac zabezpieczających w okresie powodzi;
• odwadnianie obiektów lub wykopów budowlanych, jeżeli zasięg leja depresji nie wykracza poza granice terenu, którego zakład jest właścicielem;
• rybackie korzystanie ze śródlądowych wód powierzchniowych;
• odprowadzanie wód z wykopów budowlanych lub z próbnych pompowań otworów hydrogeologicznych;
• pobór i odprowadzanie wód w związku z wykonywaniem odwiertów lub otworów strzałowych przy użyciu płuczki wodnej na cele badań sejsmicznych;
• odbudowę, rozbudowę, przebudowę lub rozbiórkę urządzeń pomiarowych służb państwowych na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią.

W pozostałych przypadkach pozwolenie najprawdopodobniej będzie wymagane.Od tych wymogów jest jedno odstępstwo: zgłoszenia w miejsce pozwolenia wodnoprawnego wymagają oczyszczalnie ścieków o przepustowości do 5 m3/dobę, wykorzystywane na potrzeby własnego gospodarstwa domowego lub rolnego, w ramach zwykłego korzystania z wód.

Emisja hałasu

Wielkość emisji hałasu wyznaczoną dopuszczalnymi poziomami hałasu poza zakładem określa się w pozwoleniach zintegrowanych. W pozostałych przypadkach emisja hałasu nie wymaga odrębnego pozwolenia. Analiza akustyczna jest natomiast standardowym elementem postępowania w celu wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji. W przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu. Dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku określone są w rozporządzeniu Ministra Środowiska, a ich wartości zostały zróżnicowane w zależności od przeznaczenia terenów, rodzaju obiektu lub działalności będącej źródłem hałasu oraz pory doby. Oceny stanu akustycznego środowiska i obserwacji zmian dokonuje się w ramach państwowego monitoringu środowiska na podstawie wyników pomiarów, na podstawie których tworzy się mapy akustyczne. Dla terenów, na których poziom hałasu przekracza poziom dopuszczalny, tworzy się programy ochrony środowiska przed hałasem, których celem jest dostosowanie poziomu hałasu do dopuszczalnego.

Emisja promieniowania elektromagnetycznego

Emitowanie promieniowania elektromagnetycznego nie wymaga pozwolenia, natomiast prowadzący instalację oraz użytkownik urządzeń takich jak:

• stacje elektroenergetyczne,
• napowietrzne linie elektroenergetyczne o napięciu znamionowym nie niższym niż 110 kV,
• instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne lub radiolokacyjne, emitujące pola elektromagnetyczne, których równoważna moc promieniowana izotropowo wynosi nie mniej niż 15 W, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 30 kHz do 300 GHz,

są obowiązani do wykonania pomiarów poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku bezpośrednio po rozpoczęciu użytkowania instalacji lub urządzenia oraz każdorazowo w przypadku zmiany warunków pracy instalacji lub urządzenia, w tym zmiany spowodowanej zmianami w wyposażeniu instalacji lub urządzenia, o ile zmiany te mogą mieć wpływ na zmianę poziomów pól elektromagnetycznych, których źródłem jest instalacja lub urządzenie.